Ngày 30/1, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời phê duyệt nhà đầu tư thực hiện Dự án đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh. Theo quyết định này, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VINSPEED, doanh nghiệp trực thuộc Tập đoàn Vingroup, là đơn vị được lựa chọn triển khai dự án.
Quy mô Dự án đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh
Dự án được định hướng xây dựng một tuyến đường sắt hoàn toàn mới, hiện đại và đồng bộ, nhằm phục vụ nhu cầu vận chuyển hành khách nội địa trên trục hành lang kinh tế trọng điểm Hà Nội – Bắc Ninh – Hải Phòng – Quảng Ninh, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển, giảm áp lực cho hệ thống giao thông đường bộ và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng.
Tổng diện tích đất phục vụ dự án ước tính khoảng 551 ha, phân bổ trên địa bàn bốn tỉnh, thành phố. Trong đó, khu vực Hà Nội chiếm khoảng 44 ha, tỉnh Bắc Ninh khoảng 19 ha, thành phố Hải Phòng khoảng 210 ha, và tỉnh Quảng Ninh khoảng 278 ha.
Tuyến đường sắt được đầu tư theo tiêu chuẩn đường đôi khổ 1.435 mm, sử dụng công nghệ điện khí hóa, với tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 120 km. Điểm đầu của dự án đặt tại khu vực Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (Cổ Loa), xã Đông Anh, thành phố Hà Nội; điểm cuối tại khu công viên công cộng phường Tuần Châu, tỉnh Quảng Ninh. Tuyến đi qua địa bàn bốn địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh.
Tốc độ thiết kế và hệ thống nhà ga
Tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh được thiết kế với tốc độ vận hành chính lên tới 350 km/h. Riêng đoạn đi qua khu vực nội đô Hà Nội, tốc độ thiết kế được điều chỉnh xuống 120 km/h nhằm phù hợp với điều kiện khai thác và an toàn đô thị.
Trên toàn tuyến, dự án bố trí 5 nhà ga, bao gồm các ga: Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh. Ngoài ra, Depot kỹ thuật được đặt tại ga Hạ Long Xanh, thuộc phường Tuần Châu, tỉnh Quảng Ninh. Đáng chú ý, một trong các nhà ga nằm trong khu đô thị ven biển Hạ Long Xanh, được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối giao thông và phát triển đô thị khu vực.
Xét theo từng địa bàn, đoạn tuyến đi qua Hà Nội có chiều dài khoảng 16 km, bắt đầu từ Km0+000 và kết thúc tại Km16+078. Đoạn qua tỉnh Bắc Ninh dài khoảng 32 km, từ Km16+078 đến Km47+865. Khu vực thành phố Hải Phòng có chiều dài tuyến khoảng 33 km, từ Km47+865 đến Km80+949. Đoạn qua tỉnh Quảng Ninh dài nhất, khoảng 39 km, kéo dài từ Km80+949 đến Km120+215.
Riêng trên địa bàn Quảng Ninh, tuyến đường sắt cao tốc đi qua các xã, phường gồm Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu, góp phần kết nối các trung tâm kinh tế, du lịch và đô thị trọng điểm của tỉnh.
Tổng mức đầu tư đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh
Tổng vốn đầu tư của dự án được xác định vào khoảng 147.370 tỷ đồng, tương đương hơn 5,4 tỷ USD, chưa bao gồm chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Phần kinh phí dành cho giải phóng mặt bằng, ước tính khoảng 10.270 tỷ đồng, sẽ do ngân sách nhà nước bảo đảm.
Cụ thể, vốn đầu tư phân bổ theo địa bàn gồm: khu vực Hà Nội khoảng 19.320 tỷ đồng, tỉnh Bắc Ninh khoảng 38.980 tỷ đồng, thành phố Hải Phòng khoảng 40.570 tỷ đồng, và tỉnh Quảng Ninh khoảng 48.100 tỷ đồng. Đối với chi phí đền bù, hỗ trợ và tái định cư, Hà Nội dự kiến khoảng 835 tỷ đồng, Bắc Ninh khoảng 258 tỷ đồng, Hải Phòng khoảng 5.598 tỷ đồng, và Quảng Ninh khoảng 3.579 tỷ đồng. Phần công tác này được tách thành dự án đầu tư công độc lập.
Thời hạn hoạt động và các điều kiện đầu tư
Thời gian hoạt động của dự án được xác định là 70 năm, tính từ thời điểm nhà đầu tư được giao đất hoặc cho thuê đất theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Trong suốt thời gian này, nhà đầu tư không được phép chuyển nhượng dự án, doanh nghiệp dự án, vốn hoặc tài sản hình thành từ dự án cho tổ chức, cá nhân nước ngoài hoặc các đơn vị có vốn đầu tư nước ngoài.
Theo quy định của pháp luật về đầu tư, nhà đầu tư có thể đề xuất gia hạn thời hạn hoạt động khi dự án hết thời gian khai thác. Trường hợp không thực hiện gia hạn, toàn bộ tài sản hình thành từ dự án sẽ được chuyển giao cho Nhà nước, và Nhà nước sẽ thực hiện thanh toán theo quy định hiện hành.
Theo kế hoạch, Dự án đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh dự kiến khởi công vào tháng 3 năm 2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, liên kết vùng của khu vực phía Bắc.
